Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Гүлшара ӘБДІҚАЛЫҚОВА Тікелей желіде қойылған әлеуметтік сұрақтарға жауап береді

Көші-қон және «Нұрлы көш» бағдарламасы туралы

Ерсайын Ақболат

Сұрақ: Мен Монғолия елінен хат жазып отырмын. Моңғолиядан көшіп барсам, қандай жеңілдіктер қарастырылған?

Жауап: Құрметті Ерсайын! Шетелден келетін бауырларымызға мемлекет тарапынан жыл сайын оралмандардың көшіп келу квотасы бойынша өтемақылар мен жәрдемақылар беріледі. Сондай-ақ жайлы қоныстандыру мақсатында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылы 2 қаңтардағы № 1126 қаулысы мен 2009-2011 жылдарға арналған «Нұрлы көш» Бағдарламасы қабылданды.

Бағдарламаның негізгі мақсаты этникалық көшіп келушілерді, Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін келген Қазақстанның бұрынғы азаматтарын, еліміздің қолайсыз аудандарында тұратын Қазақстан азаматтарын ұтымды қоныстандыру және олардың жайғасуына жәрдемдесу болып табылады.

Бүгінгі күнде аталған бағдарламаны іске асыру мақсатында Оңтүстік Қазақстан облысы Асар елді мекенінде 575 оралман отбасына, Шығыс Қазақстан облысы Курчатов қаласына 200 және Ақмола облысы Красный Яр ауылынан 276 оралман отбасына бастапқы жоба бойынша баспана салып беру жұмысы жүргізіліп жатыр.

Аталған Бағдарламаның бастапқы жобасына 2010 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының Шымкент қаласындағы «Асар» ықшамауданы, Ақмола облысы Степногорск қаласының Қарабұлақ ауылын, Ақтөбе облысы Хромтау ауданының Көктау ауылын, Шығыс Қазақстан облысының Өскемен қаласын, Қостанай облысы Қостанай ауданы Заречный кентін, Солтүстік Қазақстан облысы Қызылжар ауданы Пенькова селосын қатыстыру жоспарланып отыр.

Ерғали Рамонов

Сұрақ: Мен Жамбыл облысы, Асса ауданы, Ақбұлым (Ильич) ауылына Өзбекстаннан келген оралманмын. 2002 жылы келгенде квота ала алмадым. Ешқандай көмек болмады. Әке шешем қайтыс болғаннан кейін Қазақстанға көшіп келген едім. Жетім балаларға, оралмандарға баспана жөнінде қандай көмек болады? Ең болмаса жер алуға көмек көрсетсеңіз екен!?

Жауап: Егер Сіз көшіп келу квотасына ене алмай жүрсеңіз, Көші-қон комитетіне нақты аты-жөніңізді, мекен-жайыңызды толық жазып өтініш беруіңіз қажет.

Сонда Сіздің мәселеңізді жан-жақты қарайтынымызды хабарлаймыз.

Шерхан Дөйтенұлы

Сұрақ: Ассаламуғалейкум Нұраға! Сізге және жанұяңызға, бүкіл ел-жұртыңызға Алланың нұры жауғай. Тек қазақ емес көп ұлттың, көп түрлі дін, және оның өкілдерінің басын қосып бүкіл әлемді береке-бірлікке шақырған ұлы тұлға екеніңізді әлем жұртшылығы мойындап сізге деген ыстық ықыласын жолдап отыр. Алладан сізге екі дүниенің бақытын тілей келе бір сұрағым бар. Оралмандар мәселесін шешу барысында қандай шаралар атқарылуда?

Жауап: Қазақстан Республикасы Президентінің 2008 жылғы 17 қарашадағы № 690 Жарлығына сәйкес оралмандардың 2009-2011 жылдарға арналған көшіп келу квотасы әр жылға 20 мың отбасы көлемінде бекітілді.

Мемлекет тарапынан оралмандарға қажетті әлеуметтік көмек пен қолдау көрсетіліп келеді. Қазіргі уақытта біржолғы жәрдемақыны, тұрғын үй алуға берілетін қаражатты, жол ақысы және жүк тасымалдау шығыстарының өтеміне берілетін қаржыны ескергенде, орта есеппен 5 адамнан тұратын әрбір отбасыға 848,9 мың теңге қаражат бөлінеді.

Елімізде 14 оралмандарды уақытша орналастыру орталықтары жұмыс істейді. 2008 жылдан бастап Қарағанды, Шымкент қалаларында және Оңтүстік Қазақстан облысының Ақсукент ауылында оралмандарды бейімдеу және кіріктіру орталықтары жұмыс істей бастады.

Оралмандардың барлығының медициналық қызметке, білім алуына және әлеуметтік қамсыздандырылуына қол жетімділігі қамтамасыз етілген.

Сондай-ақ, оралмандарды жұмыспен қамтуда жәрдемдесу шаралары қолданылатын нысаналы топтардың біріне жатқызылған. Еңбек жасындағы оралмандар өндірістің түрлі салаларында және ауыл шаруашылығында жұмыспен қамтылуда.

Әйтнұр Сағындық

Сұрақ: Әке-шешем қайтыс болған. Мен 2002 жылы жалғыз өзім Қытай Халық Республикасынан көшіп келген оралман қазақпын. Қазақстанға келгеннен кейін маған ешқандай мемлекеттік көмек көрсетілген жоқ. Неге? Қазіргі кезде тұрақты жұмысым жоқ. Осыған байланысты Елбасыдан көмек сұрап отырмын. Құрметті Нұрсұлтан Әбішұлы, өзіңіздің бір көмегіңізді берсеңіз?

Жауап: Қазақстан Республикасының «Халықтың Көші-қоны туралы» Заңының 1-бабының 11-тармағына сәйкес оралмандар – Қазақстан Республикасы егемендік алған кезде оның шегінен тыс жерлерде тұрақты тұрған және Қазақстанға тұрақты тұру мақсатымен келген ұлты қазақ шет елдіктер немесе азаматтығы жоқ адамдар.

Жоғарыда аталған Заңның 1-бабының 13-тармағында көшіп келу квотасы – Қазақстан Республикасының Президенті белгілейтін, осы Заңға сәйкес жеңілдіктермен, өтемақылармен және біржолғы жәрдемақылармен қамтамасыз етілетін оралмандар отбасыларының саны деп көрсетілген, ал 27-бабына сәйкес отбасын мына адамдар құрайды: жұбайы, ата-анасы, балалары (оның ішінде асырап алынған) және олардың отбасыларының мүшелері, сондай-ақ ата-анасы, сондай-ақ ата-анасынан бөлек, отбасылары жоқ аға-інілері мен әпке-қарындастары (сіңлілері).

Сол себептен жалғыз өзіңізді квотаға енгізіп, жеңілдіктер мен өтемақылар төлеу Заң талабына сәйкес келмейтінін хабарлаймыз.